Opowiadania Żeromskiego | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Opowiadania Żeromskiego

Kompozycja i struktura „Siłaczki”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Siłaczka jest nowelą, w której osią kompozycyjną jest śmierć Stanisławy Bozowskiej. Utwór jest dodatkowo wzbogacony zestawieniem dwóch kontrastowych postaci: Pawła Obareckiego oraz nauczycielki Stanisławy Bozowskiej. Dzieje życia dwójki bohaterów są przedstawione z dbałością o maksymalny realizm. W wielu punktach są do siebie podobne, ich drogi stykają się na przykład na spotkaniach u wspólnych znajomych, by potem całkowicie się rozdzielić.

Nowela to utwór epicki, opowieść o jednym zdarzeniu, które stanowi ośrodek kompozycyjny utworu.


Pisarz podzielił tekst na cztery wyraźne części.

W pierwszej poznajemy, dzięki prezentacji narratora, postać doktora Pawła Obareckiego: „Doktór Obarecki przybył do Obrzydłówka przed sześcioma laty, zaraz po ukończeniu studiów, z umysłem rozwidnionym zorzą niewielu wprawdzie, ale nadzwyczajnie pożytecznych myśli, tudzież z kilkoma rublami w kieszeni”. Czytamy o jego przybyciu do miasteczka, ówczesnych planach i aspiracjach. W tej części Żeromski przybliża nam również społeczny przekrój mieszkańców miasteczka o znaczącej nazwie Obrzydłówek: „Wiadomą jest rzeczą, że człowiek kultury, wyrzucony 'przez pęd odśrodkowy niedostatku z ogniska życia umysłowego do Klwowa, Kurozwęk lub - jak doktór Obarecki - do Obrzydłówka, podlega z upływem czasu, wskutek dżdżów jesiennych, braku środków komunikacji i absolutnej niemożności mówienia w ciągu sezonów całych - stopniowemu przeistaczaniu się w twór mięsożerno-roślinożerny, wchłaniający nadmierną ilość butelek piwa i poddany atakom nudy, osłabiającej aż do takiego stanu, jaki graniczy z usposobieniem poprzedzającym wymioty. Zwyczajną nudę małomiasteczkową połyka się bezwiednie, jak bezwiednie zając połyka jajka tasiemca rozproszone na trawie przez psy. Od chwili zagnieżdżenia się w organizmie bąblowca: "najzupełniej mi jest wszystko jedno" - zaczyna się właściwie proces umierania”.

Sekwencja ta pełni rolę przedakcji, a kończą ją metafizyczne rozmyślania głównego bohatera, spowodowane być może ośmiogodzinną grą w winta u proboszcza.

W momencie przybycia posłańca proszącego Obareckiego o odwiedziny u chorej nauczycielki, rozpoczyna się druga część noweli, tak zwana akcja. Gdy Paweł decyduje się na wizytę w leżącej nieopodal wsi i wsiada na wóz, Żeromski zachwyca czytelników plastycznym, ekspresjonistycznym opisem zamieci: „Zamieć rozszalała się nagle. Bałwanami miotać się począł wicher, uderzał w sanie, skowyczał między sanicami, tłumił oddech. Słychać było parskanie koni, lecz ani ich, ani furmana doktór nie mógł dostrzec. Kłęby śniegu, zdzierane z ziemi przez wiatr, leciały jak stado koni i słychać było niby tętent ich tytanicznych skoków; chwilami wywierało się z ziemi piekło huku i szła ta melodia uderzać wszystką potęgą tonów w chmury, łamać je i upadać nagle z łoskotem. Wtedy rozpryskało się w puch posłanie śniegowe i otaczało podróżnych naszych wirującymi słupami. Wydawało się, że jakieś potwory zataczają w szalonym tańcu olbrzymie koła, że doganiają z tyłu, zabiegają z przodu, z boku i sypią po szczypcie śniegu na sanie. Gdzieś najwyżej, w zenicie, uderzał niby wielki, rozkołysany dzwon przeciągle, głucho, jednostajnie”.


Mimo niesprzyjających warunków atmosferycznych, będących symbolem nadchodzącej katastrofy, mężczyznom udaje się dotrzeć do umierającej kobiety. Doktor rozpoznaje w niej swą ukochaną z czasów studenckich. Zszokowany wynikiem badania uświadamia sobie, że nie uda mu się uratować jedynej miłości. Mimo to podejmuje starania, wypisując w pośpiechu receptę i nakazując posłańcowi sprowadzenie potrzebnych medykamentów.

Kolejna sekwencja - trzecia – składa się ze wspomnień doktora, dlatego też nazywana jest retrospektywną. Paweł Obarecki, urzeczony widokiem jasnych włosów chorej kobiety, przypomina sobie pierwsze spotkanie z piękną Stanisławą Bozowską, wspólne wizyty u znajomych studentów – społeczników, a w końcu negatywną odpowiedź kobiety na propozycję małżeństwa.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Doktor Piotr
„Doktor Piotr” - stereszczenie opowiadania
Czas i miejsce akcji opowiadania „Doktor Piotr”
Charakterystyka głównych bohaterów opowiadania „Doktor Piotr”
Problematyka opowiadania „Doktor Piotr”
Kompozycja i struktura opowiadania „Doktor Piotr”
Dominik Cedzyna jako przykład losów zrujnowanej szlachty w końcu XIX wieku w Królestwie Polskim
Konflikt między ojcem a synem w „Doktorze Piotrze
„Doktor Piotr” - nowela czy opowiadanie?
Plan wydarzeń opowiadania „Doktor Piotr”
Motywy literackie w opowiadaniu „Doktor Piotr”
Najważniejsze cytaty opowiadania „Doktor Piotr”

Rozdziobią nas kruki, wrony
„Rozdziobią nas kruki, wrony…” - streszczenie noweli
Czas i miejsce akcji noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Charakterystyka bohaterów noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Problematyka noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Kompozycja i struktura noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Impresjonizm, naturalizm i ekspresjonizm noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Symbolizm noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Plan wydarzeń noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Motywy literackie w noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Najważniejsze cytaty noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”

Siłaczka
„Siłaczka” - streszczenie opowiadania
Czas i miejsce akcji opowiadania „Siłaczka”
Geneza opowiadania „Siłaczka”
Charakterystyka bohaterów „Siłaczki”
Problematyka „Siłaczki”
Kompozycja i struktura „Siłaczki”
Narracja „Siłaczki”
Altruizm czy konformizm w „Siłaczce” Żeromskiego
Plan wydarzeń „Siłaczki”
Motywy literackie w „Siłaczce”
Najważniejsze cytaty w „Siłaczce”

Inne
Stefan Żeromski - życiorys
Kalendarium twórczości Żeromskiego
Krytyczne opinie o „Opowiadaniach” Stefana Żeromskiego
Bibliografia





Tagi: